De behandeling van darmkanker is ingrijpend en vraagt om zorg die past bij uw persoonlijke situatie. In het UMC Utrecht combineren we jarenlange ervaring met de nieuwste behandelmethoden. Samen kijken we wat voor u het beste is; van afwachtend beleid tot operatie of een vooruitstrevende behandeling zoals radio-embolisatie. Met een behandeling op maat én persoonlijke begeleiding bent u verzekerd van de beste zorg.
Wat is darmkanker?
Darmkanker ontstaat wanneer cellen in de wand van de dikke darm of endeldarm zich ongecontroleerd gaan delen. Meestal begint dit als een poliep die kwaadaardig wordt. Er wordt onderscheid gemaakt tussen dikkedarmkanker en endeldarmkanker; samen worden deze vormen ook wel darmkanker genoemd.
De ziekte kan zich uitbreiden naar omliggende lymfeklieren of andere organen, zoals de lever of het buikvlies. Klachten verschillen per persoon en zijn niet altijd direct herkenbaar. Hoe eerder darmkanker wordt ontdekt, hoe beter de kans op een succesvolle behandeling.
Wie kan darmkanker krijgen?
Per jaar krijgen ongeveer 11.000 mensen in Nederland te horen dat zij darmkanker hebben. Darmkanker komt dus vaak voor. Het merendeel van de darmkankerpatiënten is ouder dan 60 jaar. Iedereen kan het krijgen.
Symptomen uitklapper, klik om te openen
Darmkanker geeft in het begin vaak weinig of vage klachten. Mogelijke symptomen zijn:
- Verandering in het ontlastingspatroon, zoals langdurige diarree of verstopping
- Bloed of slijm bij de ontlasting
- Loze aandrang of het gevoel dat de darm niet leeg raakt
- Onverklaarbare vermoeidheid (vaak door bloedarmoede)
- Onverklaard gewichtsverlies
- Aanhoudende buikpijn, krampen of een opgeblazen gevoel
Bij deze klachten is het belangrijk om contact op te nemen met uw huisarts. Vroege ontdekking vergroot de kans op een succesvolle behandeling. Ook deelname aan het bevolkingsonderzoek naar darmkanker, dat wordt aangeboden aan mensen van 55 tot 75 jaar, zorgt ervoor dat darmkanker vaker in een vroeg stadium ontdekt wordt waardoor de kans op genezing vaak groter is.
Niet altijd kanker
Deze klachten wijzen niet altijd op darmkanker. Ze kunnen ook veroorzaakt worden door andere aandoeningen. Als het nodig is, verwijst de huisarts u door naar een specialist. Meestal is dat een internist of een maag-, darm- en leverarts.
Oorzaken uitklapper, klik om te openen
De precieze oorzaak van darmkanker is niet altijd bekend. Verschillende factoren spelen een rol bij het ontstaan van de ziekte. De kans op darmkanker neemt toe met de leeftijd. De ziekte komt vaker voor bij mensen die veel rood of bewerkt vlees eten, weinig bewegen, overgewicht hebben, roken of overmatig alcohol gebruiken. Erfelijke aanleg kan ook een rol spelen: bij sommige families komt darmkanker vaker voor door genetische afwijkingen. Ook langdurige ontstekingen van de darm, zoals colitis ulcerosa of de ziekte van Crohn, vergroten het risico.
Erfelijkheid
Bij minder dan 5 procent van de mensen met darmkanker is de ziekte ontstaan door een erfelijke aanleg. Erfelijkheid is dan de (belangrijkste) oorzaak van de darmkanker. Er zijn meerdere ziektes bekend die een erfelijke vorm van darmkanker (kunnen) veroorzaken. De meest voorkomende zijn:
Als er aanleiding is om erfelijkheidsonderzoek te doen, verwijst uw behandelend arts u door naar de afdeling Genetica.
Onderzoek & diagnose uitklapper, klik om te openen
Bij een verdenking op darmkanker kunt u via uw huisarts snel in het Kanker Centrum UMC Utrecht terecht voor sneldiagnostiek. U krijgt dan direct duidelijkheid over uw situatie.voor .
Standaardonderzoeken
Een aantal onderzoeken kan uitwijzen of u darmkanker hebt. Vaak voeren we een combinatie van deze onderzoeken uit. Voorbeelden hiervan zijn:
Endoscopie (kijkonderzoek in de darm)
Bij een endoscopie bekijkt de specialist de binnenkant van de darm. Via de anus wordt een dunne buis of slang door de darm geschoven. Aan het uiteinde van de slang zit een kleine camera (endoscoop). De arts kan niet alleen kijken; hij kan ook stukjes verdacht weefsel wegnemen voor onderzoek. Er zijn verschillende vormen van endoscopie:
- Rectoscopie: de arts onderzoekt alleen de endeldarm (het rectum).
- Sigmoïdoscopie: de arts bekijkt een plek iets verderop in de dikke darm.
- Coloscopie: de arts bekijkt de hele dikke darm.
Bloedonderzoek
Hierbij nemen we bloed af dat we in het laboratorium op bepaalde stoffen onderzoeken.
Aanvullende onderzoeken
Er kunnen aanvullende onderzoeken gedaan worden om te beoordelen hoe groot een tumor is, wat de vorm ervan is, of hoe ver een tumor door omliggend weefsel heen gegroeid is. Die onderzoeken leveren belangrijke aanknopingspunten om te bepalen welke behandeling het beste is. Mogelijke vervolgonderzoeken zijn:
CT-scan van de buik
Een CT-scan levert een hele serie plaatjes op. Een apparaat brengt de organen en weefsels heel precies in beeld. Het apparaat maakt een serie foto's waarop telkens een ander 'plakje' van het orgaan of weefsel staat afgebeeld. Deze 'doorsneden' geven een beeld van de plaats, grootte en uitbreiding van de tumor en eventuele uitzaaiingen.
MRI-scan
Een MRI-scan maakt 'dwars- of lengtedoorsneden' van het lichaam zichtbaar, waardoor de tumor of eventuele uitzaaiingen in beeld komen.
Uw zorgverleners
Bij uw onderzoeken en behandelingen zijn verschillende soorten zorgverleners betrokken. In uw behandelteam kunnen o.a. zitten:
- een chirurg
- een MDL-arts
- een radiotherapeut
- een internist-oncoloog
- een verpleegkundig specialist (uw vaste contactpersoon)
- een patholoog
- een klinisch geneticus
- een stomaverpleegkundige
Behandeling uitklapper, klik om te openen
De behandeling van darmkanker hangt af van het stadium van de ziekte, de plaats van de tumor en uw algehele gezondheid. In het UMC Utrecht werken specialisten uit verschillende disciplines samen om voor u de best mogelijke behandeling te bepalen. Alle behandelingen zijn gebaseerd op de nieuwste wetenschappelijke inzichten en worden zorgvuldig afgestemd op uw persoonlijke situatie.
Curatieve behandeling
Een curatieve behandeling heeft genezing tot doel. Of een curatieve behandeling mogelijk is, hangt van de omstandigheden af. Vooral het stadium van de ziekte is belangrijk. We kijken ook naar uw lichamelijke conditie. Bij twijfel beginnen we met een genezende behandeling. Als genezing onhaalbaar blijkt te zijn, kunnen we altijd overstappen op een andere behandeling. Voorbeelden van curatieve behandeling zijn:
- Bestraling: (radiotherapie) vóór de operatie.
- Opereren: gedeeltelijk of geheel verwijderen van de dikke darm.
- Chemotherapie: (behandeling met medicijnen).
- HIPEC (combinatie van operatie en chemotherapie).
Prehabilitatie CRC
Als u in aanmerking komt voor een operatie, start u in de wachttijd met ons 'prehabilitatie programma'. Onderzoek laat zien dat patiënten die zich goed voorbereiden sneller herstellen, minder kans hebben op complicaties en vaak korter in het ziekenhuis blijven. Het programma bestaat uit begeleiding op het gebied van voeding, beweging, stoppen met roken (indien van toepassing) en mentale ondersteuning.
Onze specialisten helpen u stap voor stap bij deze voorbereiding, zodat u de operatie met vertrouwen tegemoet kunt zien.
Uitzaaiingen behandelen
Bij darmkanker is het tegenwoordig vaak mogelijk om uitzaaiingen te behandelen. Zo kunnen we uitzaaiingen in de lever of de longen chirurgisch verwijderen. Uitzaaiingen in de lever kunnen we soms behandelen met RFA (Radio Frequency Ablation). Of zo'n behandeling bij u mogelijk en verstandig is, kunt u het beste overleggen met uw behandelend arts.
Vooruitzichten
Kans op genezing
Bij darmkanker is het moeilijk aan te geven wanneer iemand echt genezen is. Ook na behandeling bestaat het risico dat de ziekte terugkomt. We spreken daarom liever niet van 'genezingspercentages' maar van 'overlevingspercentages'. Daarbij wordt meestal een periode van vijf jaar vanaf de diagnose aangehouden.
Naarmate de periode dat er niet opnieuw darmkanker wordt gevonden, langer duurt, wordt de kans kleiner dat de ziekte toch nog terugkomt.
Hoe vroeger we de ziekte ontdekken en behandelen, hoe groter de kans op langdurige overleving.
Hoe kleiner de tumor, des te kleiner het risico dat deze uitzaait naar de lymfeklieren of andere plaatsen in het lichaam. Gemiddeld overleeft ongeveer 60 procent van alle patiënten met darmkanker de ziekte.
Voor iedere patiënt anders
Overlevingspercentages voor een groep patiënten zijn niet zomaar naar uw individuele situatie te vertalen. Wat u persoonlijk voor de toekomst mag verwachten, kunt u het beste met uw behandelend arts bespreken
Palliatieve behandeling
Als genezing niet meer mogelijk is, kunnen we u toch behandelen. De behandeling is dan gericht op een zo lang mogelijk leven met een goede kwaliteit. We noemen dat een palliatieve behandeling. Met een palliatieve behandeling kunnen we de ziekte vertragen of nare symptomen bestrijden. Deze fase kan soms meerdere jaren duren. In het UMC Utrecht besteden we veel zorg en aandacht aan palliatieve behandelingen. Vormen van palliatieve behandeling bij darmkanker zijn:
- Operaties om de darmen zo goed mogelijk te laten functioneren.
- Palliatieve bestraling (radiotherapie).
- Palliatieve chemotherapie.
- HIPEC (combinatie van operatie en chemotherapie).
- Radio-embolisatie (inwendige bestraling van uitzaaiingen in de lever).
Afzien van behandeling
Een behandeling kost tijd en energie en behandelmethoden kennen ook bijwerkingen. Het is dus altijd de vraag of de voordelen opwegen tegen de nadelen. Uw arts zal alles met u doorspreken. Als u twijfelt aan de zin van (verdere) behandeling, bespreek dit dan met uw specialist of huisarts. Iedereen heeft het recht om af te zien van (verdere) behandeling. Uw arts zal u helpen om de hinderlijke gevolgen van uw ziekte zo veel mogelijk te bestrijden.
Keuzehulp
Welke behandeling u zult ondergaan besluit u zelf, in overleg met uw arts. De beste behandeling hangt niet alleen af van uw medische situatie. Ook uw eigen afwegingen zijn van groot belang. Om voor uzelf te bepalen welke keuzes het beste bij u passen kunt u de keuzehulp gebruiken. Deze is voor de Maag Lever Darmstichting ontwikkeld door het Zorgkeuzelab. Uw arts kan u er meer over vertellen.
Zorgkosten uitklapper, klik om te openen
Meer over zorgkostenContact uitklapper, klik om te openen
Polikliniek oncologische chirurgie is bereikbaar op B5 West.
Polikliniek Oncologische chirurgie
Kies oncologische chirurgie in het keuzemenu. U krijgt ook de keuze om teruggebeld te worden. De afdeling is bereikbaar van 8.30 tot 17.00 uur.
Postadres
UMC Utrecht
Polikliniek Oncologische chirurgie
Huispostnummer B 05.339
Postbus 85500
3508 GA Utrecht