Waarom vroege opsporing darmkanker belangrijk is
Op 1 maart start de darmkankermaand. Het UMC Utrecht vraagt extra aandacht voor het belang van vroege opsporing. Nieuwe cijfers van Integraal Kankercentrum Nederland (IKNL) laten zien dat minder mensen de diagnose uitgezaaide darmkanker krijgen. Een belangrijke verklaring is het landelijke Bevolkingsonderzoek Darmkanker, dat in 2014 is gestart.
Hoe eerder darmkanker wordt ontdekt, hoe groter de kans op een succesvolle behandeling.
Darmkanker in Nederland
In 2025 kregen bijna 135.000 mensen in Nederland de diagnose kanker (IKNL). Darmkanker hoort bij de meest voorkomende kankersoorten.
In 2013, vóór de start van het bevolkingsonderzoek, kregen ongeveer 13.000 mensen per jaar de diagnose darmkanker. In 2025 waren dat er zo’n 11.300. Vooral het aantal mensen met uitgezaaide darmkanker daalt (bron: IKNL).
Uitgezaaide darmkanker betekent dat de kanker zich heeft verspreid naar andere organen, zoals de lever of longen. In dat stadium is behandeling vaak complexer.
Waarom vroege opsporing belangrijk is
Darmkanker geeft in het begin meestal geen klachten. U kunt zich dus gezond voelen, terwijl er toch een afwijking in de darm aanwezig is.
Associate professor en maag-, darm- en leverarts Leon Moons van het UMC Utrecht legt uit: “Dankzij het bevolkingsonderzoek ontdekken we darmkanker vaker in een vroeg stadium, vaak nog vóórdat iemand klachten heeft. Dat maakt een groot verschil voor de behandeling en de vooruitzichten.”
Wanneer darmkanker in een vroeg stadium wordt ontdekt, is de kans op langdurige overleving aanzienlijk groter dan bij uitgezaaide ziekte.
Over het Bevolkingsonderzoek Darmkanker
Wat is het Bevolkingsonderzoek Darmkanker?
Het Bevolkingsonderzoek Darmkanker is een landelijk programma van de overheid.
Wie krijgt een uitnodiging?
Iedereen tussen de 55 en 75 jaar ontvangt elke twee jaar automatisch een uitnodiging.
Hoe werkt het?
- U ontvangt thuis een ontlastingstest.
- U stuurt de test gratis per post terug.
- In het laboratorium wordt onderzocht of er bloed in de ontlasting zit.
Geen bloed gevonden?
Dan ontvangt u na twee jaar opnieuw een uitnodiging.
Wel bloed gevonden?
Dan krijgt u een uitnodiging voor een coloscopie (kijkonderzoek van de dikke darm).
Meer informatie
www.bevolkingsonderzoeknederland.nl en via onze zorgpagina over darmkanker.
Wat gebeurt er bij een coloscopie?
Een coloscopie is een onderzoek waarbij een arts met een flexibele slang via de anus de dikke darm bekijkt. U krijgt hiervoor een voorbereiding en meestal een roesje.
Tijdens het onderzoek kunnen poliepen vaak direct worden verwijderd. Dat kan voorkomen dat ze uitgroeien tot kanker.
Darmkanker: soms niet direct opereren
Wanneer darmkanker vroeg wordt ontdekt, kunnen artsen de tumor vaak direct verwijderen tijdens een darmonderzoek. Dit gebeurt met een minimaal invasieve ingreep.
Daarna krijgt een deel van de patiënten voor de zekerheid nog een operatie om de lymfeklieren weg te halen. Soms is deze extra operatie niet meteen nodig. Want bij ongeveer 90 procent van de patiënten worden geen kankercellen gevonden in de weggehaalde lymfeklieren. Dan kan ook gekozen worden voor zorgvuldig volgen.
Dat betekent:
- regelmatige controles
- beeldvormend onderzoek
- nauwkeurige monitoring
Zo kan onnodige behandeling worden voorkomen, terwijl de situatie goed in de gaten wordt gehouden.
In het UMC Utrecht werken maag-, darm- en leverartsen, chirurgen, oncologen en radiologen nauw samen. Als academisch ziekenhuis, verbonden aan de Universiteit Utrecht (UU) en gevestigd op het Utrecht Science Park (USP), combineren wij patiëntenzorg, onderzoek en opleiding.
Veelgestelde vragen over darmkanker
Wat is darmkanker?
Darmkanker ontstaat meestal uit poliepen in de dikke darm. Dat zijn kleine gezwelletjes in het darmslijmvlies. Sommige poliepen kunnen zich in de loop van jaren ontwikkelen tot kanker.
Waarom merk ik er vaak niets van?
In een vroeg stadium veroorzaakt darmkanker meestal geen klachten. Klachten zoals bloed bij de ontlasting, buikpijn of gewichtsverlies ontstaan vaak pas later.
Is de ontlastingstest betrouwbaar?
De test kan kleine hoeveelheden bloed opsporen die met het blote oog niet zichtbaar zijn. De test is niet perfect: soms is er wel bloed maar geen kanker, en soms wordt een afwijking gemist. Daarom wordt het onderzoek elke twee jaar herhaald.
Doet een coloscopie pijn?
De meeste mensen krijgen een roesje (sedatie). Daardoor ervaren zij het onderzoek als weinig of matig belastend. Het onderzoek duurt meestal 20 tot 30 minuten.
Wat als ik niet meedoe?
Deelname is vrijwillig. Als u niet meedoet, wordt darmkanker mogelijk later ontdekt. Bespreek uw twijfel gerust met uw huisarts.
Ik heb geen klachten. Moet ik toch meedoen?
Ja. Juist omdat darmkanker in het begin vaak geen klachten geeft, is deelname belangrijk.
Samen werken aan vroege opsporing
Het UMC Utrecht zet zich dagelijks in voor betere zorg, wetenschappelijk onderzoek en preventie van kanker. Vroege opsporing speelt daarbij een belangrijke rol.
Heeft u een uitnodiging ontvangen voor het Bevolkingsonderzoek Darmkanker? Overweeg om mee te doen. Twijfelt u? Bespreek uw vragen met uw huisarts.
Meer weten over klachten, onderzoek en behandeling van darmkanker? Lees verder op de zorgpagina Darmkanker van het UMC Utrecht of neem contact op met onze polikliniek Maag-, Darm- en Leverziekten: